50 грамм күнбағыс тұқымдары



Дата05.11.2020
өлшемі19.83 Kb.
Витамин B1 - суда еритін витамин, ол организмде жүйке жүйесінің қызметі үшін аса маңызды рөл атқарады. Егер В1 дәрумені өте аз болса, В1 витаминінің жетіспеушілігі пайда болады, бұл денеде ауыр бұзылуларға әкелуі мүмкін. В1 витаминінің жетіспеушілігін болдырмау үшін астық өнімдері, шошқа еті, белгілі бір балық түрлері мен бұршақ сияқты тағамдарды тұтыну ұсынылады.

В1 дәрумені денеде орталық және перифериялық жүйке жүйесіне қатты әсер етеді. Мұнда бұлшықет пен бұлшық еттерінің қозуын қоздыру үшін өте маңызды. Сонымен қатар, ол аурудан немесе жарақаттан кейін жүйке жүйесін қалпына келтіруде маңызды рөл атқарады.

Сонымен қатар, коэнзим ретінде В1 витамині тағамнан энергияны өндірумен айналысады. Сондықтан В1 витаминінің жетіспеушілігі, әсіресе көмірсулар метаболизмінде ауыр бұзылулар тудыруы мүмкін.



Ересек адамның В1 витамині үшін күнделікті қажеттілігі 1,0-ден 1,3 миллиграмға дейін. В1 витаминінің күнделікті дозасын, мысалы, келесі тағамдарды қабылдау арқылы жабуға болады:

  • 50 грамм күнбағыс тұқымдары

  • 100 грамм шошқа еті

  • 200 грамм сұлы

  • 200 грамм жабайы күріш

  • 200 грамм соя

  • 300 грамм плаце немесе тонус

В2 дәрумені — флавиндер класына жататын зат. Аталған дәрумен сары түстес, жоғары температураға шыдамды болып келеді, алайда ультракүлгін сәуле түскенде ыдырайды. Рибофлавин деген атпен белгілі В2 дәрумені сұлулық пен саулықтың серігі деп бекер айтпаған – оның ағзадағы деңгейінің мөлшеріне тырнақтардың, шаштың және тері қабатының саулығы байланысты.

Рибофлавин суда еритін басты дәрумендердің бірі болып табылады.

Бұл дәрумен ламинария қоңыр балдырларында — «Ламифарэн» тағамдық өнімінің құрамында;

ашытқыда;

бадамда;

майлы түрдегі шикізаттарда;

какао бұршақта;

шалқанда;

саумалдықта;

саңырауқұлақтарда (әсіресе түлкішекте және қозықұйрықта);

қызыл балықта (арқан балықта, алабалықта, ақсеркеде);

асбұршақта;

майсыз ірімшікте;

тауық жұмыртқасында. Болады. Тиамин секілді, В2 дәрумені майдың ыдырауына, кейбір энергетикалық механизмдер әрекетінің жақсаруына әсер етеді. Ақуыздар мен фосфордың өзара әрекеттесуі арқасында рибофлавин сахаридтердің қалыпты метаболизмі үшін қажетті ферменттерін жасау, оттегімен қамтамасыз ету және тұрақты тыныс алу қызметін қамтамасыз ету мүмкіндігі туады.

Тәуліктік мөлшері.

Ер адамдарға — 1,7 мг;

Әйел адамдарға — 1,3 мг;

Балаларға — 1,1 мг.

Рибофлавин – рибитал спирті қалдығымен байланысқан изоаллоксазин (гетероайналымдык флавин) туындысы. Рибофлавиннің бай көзі – ашытқы саңырауқұлақтар, сүт тағамдары, бауыр.

Рибофлавин тағамдық өнімдерде нәруызбен байланысқан (флавинпротеиндер) флавинмононуклеотид (ФМН), флавинаденин-нуклеотид (ФАД) және флавин түрінде кездеседі. Рибофлавин биологиялық маңызы бойынша көптеген ферменттердің (60-қа жуық) кофакторы ретінде қатысады. Рибофлавин ішекке сіңіріліп, фосфорилденеді. Осы кезде екі коферментті формалар түзіледі: ФМН және ФАД – ұлпалық тыныс алу үрдісінде сутегіні тасымалдайтын тотығу-тотықсыздану ферменттік жүйенің компоненттері және сонымен қатар, оксидоредуктаза тобына жатады. Олардың біреуі оны ары қарай сәйкес келетін акцепторын тасымалдайтын (мысалы, НАД.Н-цитохром-с-редуктаза) никотинамид-адениндинуклеотидті ферменттен (НАД.Н және НАДФ.Н) түзілген сутегінің акцепторы. Ал басқалары НАД.Н және НАДФН-тың (мысалы, D- және L-амин қышқыл оксидазалары, моноаминооксидаза, ксантиноксидаза, альдегидоксидаза) қатысуынсыз сутегіні цитохром жүйесіндегі субстратқа тасымалдайды. Ұлпада рибофлавин АҮФ-қа тәуелді фосфорлану жолымен ФМН-ге айналады. Ары қарай басқа АҮФ молекуласының АМФ тасымалдану жолымен ФАД түзіледі. Рибофлавин алмасуының бұзылуы кейбір бауыр аурулары, тері аурулары (мысалы, экзема), асқазанның және он екі ішектің жаралы ауруларының асқынуында байқалады. В2 дәруменінің тәуліктік қажеттілігі – 1,5-2,2 мг.



В6 дәрумені — суда еритін және ағзада жиналу мүмкіндігі бар зат. Осыған қарамастан, дәрумен қорын үнемі толтырып отыру керек. В6 дәруменінің физикалық қасиеттері мынадай: суда, спиртте ериді, майда ерімейді. Пиридоксиннің ыдырауы жарықтың әсерінен орын алады, бірақ жоғары температурада емес. В6 дәрумені тотықпайды.

Пиридоксиннің көп мөлшері Ламинария қоңыр балдырларында, ашытқыларда (сыра және наубайшылық), тауық жұмыртқасында, балықта, бұзау етінде, құс етінде, бүйректе, бауырда кездеседі. Дәруменнің орташа мөлшері бұршақта, үрме бұршақта, астық тұқымдастарда, жүгеріде, күнбағыс пістесінде, қызанақта және картопта болады. Пиридоксин ағзаның көптеген маңызды химиялық әрекеттеріне қатысады және ақуыздық, май, энергетикалық метаболизм кезінде айтарлықтай маңызға ие. В6 дәруменінің көмегі болмаса, қымыздық қышқылы кальциймен бірге ерекше қосылыстар түзіп, бұл несеп-тас ауруларының пайда болуына әкеліп соқтыруы мүмкін. Осы пиридоксин ағзадан улы заттар мен уыттардың уақытылы шығуына жауап береді.

Метилпиридин тобының туындысы. В6 дәруменінің негізгі метаболдық белсенді түрі пиридоксалды фосфорлы эфир – пиридоксаль-5-фосфат. В6 дәрумені – энзимнің коферменті, олар амин қышқылы мен аминдердің трансаминденуіне, декарбоксилденуіне, дезаминденуіне, пуриндік негіздердің синтезіне, никотин қышқылының, триптофанның, цистеиннің, сигма-аминолевулин қышқылының синтезіне қатысады. Осының ішінде ең негізгісі – пиридоксаль ферменттердің трансаминденуі. Сонымен бірге, В6 дәрумені липидтердің алмасуына қатысады. В6 дәрумені табиғатта кең тараған. Түрлі микроағзаларда, жасыл өсімдіктерде синтезделеді. Пиридоксаль фермент түрінде бауырда, бүйректе, жүректе, ашытқыда кездеседі.

Гиподәруменоз сирек кездеседі, кейде жасанды тамақтандыратын нәрестелерде, туберкулезді изониозидпен емдегенде байқалады. В6 гиподәруменозы нәруыз алмасуының бұзылуымен байланысты, оның белгілері: балаларда өсудің тоқтауы, талып қалу, қозғыштықтың жоғарылауы, ұйқының бұзылуы. Бетке себореяның шығуы, глоссит, стоматит. В6 гипердәруменоз кезінде вибрациялық сезімталдық бұзылады, терінің құрысуы, әсіресе, ерін жанында. Ересек адамдарда тәуліктік қажеттілігі – 2 мг.



В12 дәрумені жүйке жүйесі үшін елеулі рөл ойнайды. Ол жүйе жүйесін қорғайтын және жүйкенің, яғни жіберілуі тиісті ақпараттың тиімді түрде берілуін қамтамасыз ететін жүйке талшығы қабықшаларының (миелин қабықшалары ретінде де белгілі) қалпына келуі мен жаңадан түзілуіне жауапты.

Сезу және қозғалу қабілетіне жауап беретін жүйелеріміздің осылай «оқшаулануы» маңызды және ең алдымен, біздің орталық жүйке жүйеміз үшін ауыстырғысыз. Бұдан бөлек, В12 дәрумені біздің миымыздың жұмысын, сондай-ақ біздің түйсігімізді, көңіл-күйімізді және ақыл-ойымызды да бақылайтын нейротрансмиттерлер мен гормондар сияқты маңызды заттар - мессенджерлердің синтезіне қатысады.



Рекомендуемую суточную дозу витамина 3 мкг можно получить в среднем из:

2 г тушеной говяжей печени


40 г лосося горячей обработки,
100 г говядины горячей обработки,
110 г индейки,
130 г вареных яиц,
140 г сыра,
550 г творога,
750 г молока.

Витамин B12 необходим для:

обеспечения энергии

нормального функционирования нервной системы

  • синтеза ДНК/РНК.



предотвращения анемии.

Достарыңызбен бөлісу:


©netrefs.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет